တဖန်၊ ကျွန်မတို့က သာမန်အားဖြင့် အပျက်သဘောဆောင်တဲ့ အရည်အသွေး အကြောင်း ဆွေးနွေးသွားမှာဖြစ်ပြီး ဒီအခြေအနေမှာတော့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိနေပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ဆောင်းပါးမှာ ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ ဟဒီးဆ်တော်ကို ပြန်မသွားခင် မနာလိုခြင်း (ဟာစတ်ဒ်) အကြောင်း နောက်ထပ် ဟဒီးဆ်တော်တစ်ခုကို ဖော်ပြချင်ပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ ဒါဟာ မနာလိုမှုနဲ့ ဆက်စပ်နေတာကြောင့်ပါ၊ ဒါပေမယ့် အတိအကျတူညီတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
တမန်တော်မြတ် (ﷺ) မိန့်တော်မူခဲ့တာက အခြေအနေနှစ်ခုကလွဲလို့ မနာလိုအားကျမှု မရှိသင့်ပါဘူးတဲ့ – တစ်ခုက အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ပေးတော်မူတဲ့ အသိပညာရရှိသူကို မနာလိုအားကျပြီး ထိုပညာကို ထိုသူတို့ ဖြန့်ဝေတဲ့အခါ၊ သို့မဟုတ် အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ထိုသူတို့ကို ဥစ္စာဓနပေးထားပြီး ထိုဥစ္စာကို အရှင်မြတ်ရဲ့ လမ်းကြောင်းမှာ သုံးစွဲတဲ့အခါပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီလိုမနာလိုမှုက ကိုယ့်အတွက် တစ်ခုခုလိုချင်တာမျိုး မဟုတ်လို့ပါ။ တနည်းပြောရရင် ချမ်းသာဖို့အတွက် ငွေကြေးလိုချင်တာ သို့မဟုတ် ချီးမွမ်းခံရဖို့အတွက် အသိပညာ လိုချင်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ထိုသူတို့အပေါ် မနာလိုအားကျနေတာက သူတို့ရဲ့ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ဆီက ရရှိတဲ့အရာတွေနဲ့ ကောင်းမှုပြုနိုင်တာကိုပါ။ သူတို့ကို မကောင်းစေလိုတာမဟုတ်ဘဲ ကျွန်မတို့ကိုယ်တိုင်လည်း သူတို့လုပ်နေတဲ့ ကောင်းမှုမျိုးကို လုပ်နိုင်ပြီး မွန်မြတ်တဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်နိုင်ဖို့ ဆန္ဒရှိတာပါ။ မွန်မြတ်တဲ့ သဘောထားနဲ့ပေါ့ – ကျွန်မတို့ဟာ ဒွန္နယာဟ် အတွက် မနာလိုတာ မဟုတ်သလို၊ ရှိုင်တွာန်လို မနာလိုတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ သူတစ်ပါးကို မကောင်းကြံတာ သို့မဟုတ် အကျိုးယုတ်စေလိုတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ နောင်တမလွန်ဘဝကို ရှာဖွေလိုမှုက ဦးစားပေးဖြစ်နေတာကို ပြသနေပါတယ်။
“မနာလိုစိတ်” ဆိုတဲ့ စကားလုံးက နည်းနည်းအငြင်းပွားစရာပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဂီရာဟ်(ghīrah) စကားလုံးအတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာထဲမှာ တိကျတဲ့ ဘာသာပြန်မရှိလို့ပါ။ ကျွန်မတို့ ဒီစကားလုံးကို “ဂုဏ်သိက္ခာ” လို့ ဘာသာပြန်နိုင်သလို “အကာအကွယ်ပေးတဲ့ မနာလိုစိတ်” လို့လည်း ဘာသာပြန်နိုင်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့အခန်းမှာ ကျွန်မပြောခဲ့သလို၊ အဗူဒါဝူဒ်ရဲ့ တူညီတဲ့ ဟဒီးဆ်တော်ထဲမှာ တမန်တော်မြတ် (ﷺ) က غِيرَةٌ يُحِبُّهَا اللهُ – အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ချစ်တော်မူတဲ့ ဂီရာဟ် အမျိုးအစားတစ်ခုရှိသလို အရှင်မြတ် မုန်းတီးတော်မူတဲ့ ဂီရာဟ် အမျိုးအစားလည်း ရှိတယ်လို့ မိန့်ကြားခဲ့ပါတယ်။ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) က ခိုင်မာတဲ့အခြေခံပေါ်မှာ မူတည်တဲ့ အကာအကွယ်ပေးတဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ မနာလိုစိတ်ကို ချစ်တော်မူပါတယ်။ အရှင်မြတ် မုန်းတီးတော်မူတဲ့ အမျိုးအစားကတော့ သံသယပေါ်မှာ အခြေခံတဲ့ အမျိုးအစားအားလုံး ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်မက ဂီရာဟ် (ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လိုစိတ်) ဆိုတဲ့ စကားလုံးအပေါ် အာရုံစိုက်ပြီး ကျွန်မတို့အတွက် ဘယ်လိုအရေးပါနိုင်သလဲဆိုတာ လေ့လာကြည့်ချင်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ တစ်စုံတစ်ယောက် ထိခိုက်နစ်နာနေတာ၊ ကျွန်မတို့ ညီအစ်ကိုမောင်နှမ သို့မဟုတ် အသိမဟုတ်တဲ့ သူတစ်ယောက် ထိခိုက်နစ်နာနေတာ၊ အခွင့်အရေးယူခံနေရတာကို မြင်တဲ့အခါ ကျွန်မတို့ ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲ? မာလ်ကွန်အိတ်စ်၊ အယ်လ်-ဟဂျ် မာလစ် အယ်လ်-ရှဘာဇ် (Malcolm X, El-Hajj Malik El-Shabazz)က အမေရိကမှာရှိတဲ့ လူမည်းအမျိုးသမီးတွေအကြောင်း ပြောထားတဲ့ ဗီဒီယိုတစ်ခုရှိပါတယ်။ သူက အမေရိကမှာ အများဆုံး မထီမဲ့မြင်ပြုခံရတဲ့သူဟာ လူမည်းအမျိုးသမီးတွေပဲဖြစ်တယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ဒေါသကို ကျွန်မတို့ မြင်နိုင်ပါတယ်၊ သူ့ရဲ့ကာကွယ်လိုစိတ်ကို မြင်နိုင်ပါတယ်၊ အမေရိကမှာ ဘယ်သူမှ လူမည်းအမျိုးသမီးတွေကို မထီမဲ့မြင်မပြုနိုင်အောင် သူက ဘယ်လိုကာကွယ်ထားသလဲဆိုတာ မြင်နိုင်ပါတယ်။
အခု ကျွန်မတို့ရဲ့ မောင်နှမတွေ ကမ္ဘာ့ဘယ်နေရာမှာမဆို စော်ကားခံရတာ၊ အခွင့်အရေးယူခံရတာ၊ တိုက်ခိုက်ခံရတာအပေါ် ကျွန်မတို့ ဘယ်လိုခံစားရသလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ချင်ပါတယ်။ ဒီအရာတွေက ကျွန်မတို့အထဲမှာ ဒေါသနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကာကွယ်လိုစိတ်ကို မဖြစ်ပေါ်စေရင် ဒါက ပြဿနာတစ်ခုပါပဲ။
ကျွန်မတို့သာ ရိုဟင်ဂျာညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေ လူမျိုးရေးခွဲခြားဆက်ဆံခံနေရတာ၊ သို့မဟုတ် ဝီဂါ (Uyghurs) မွတ်စလင်မ်တွေ သို့မဟုတ် ဘယ်နေရာမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ခွဲခြားခံနေရတာကို မြင်ခဲ့ရင်၊ ဒီညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေဟာ ဘာမှမလုပ်ဘဲ မွန်မြတ်တဲ့ပုံစံနဲ့ သူတို့ရဲ့ဘဝကို နေထိုင်ရုံပဲ ရှိတာပါ။ သူတို့ဟာ ဘယ်သူကိုမှ ထိခိုက်အောင် မလုပ်ခဲ့ပေမယ့် မွတ်စလင်မ်တွေ ဖြစ်နေတဲ့အတွက်ကြောင့် ထိခိုက်ခံနေရတယ်၊ နှိပ်စက်ခံနေရတယ်၊ သူတို့ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို နိမ့်ကျအောင် လုပ်ခံနေရတယ်။ ဒီအရာက ကျွန်မတို့ကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေတဲ့၊ စိတ်မငြိမ်ဖြစ်စေတဲ့ ကိုယ်ကျင့်ဂုဏ်သိက္ခာကာကွယ်လိုစိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသင့်ပြီး သူတို့ကို ကူညီဖို့ တစ်ခုခုလုပ်ချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်စေသင့်ပါတယ်။
ကျွန်မတို့မှာ ဒီန်းနဲ့ဆိုင်တဲ့ သင်္ကေတတွေအတွက်၊ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) နဲ့ အရှင်မြတ်ရဲ့ တမန်တော်အတွက် ဂီရာဟ် (ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လိုစိတ်) ရှိတဲ့အခါ ကျွန်မတို့ရဲ့စိတ်က လှုပ်ရှားသွားပါတယ်။ ကျွန်မပြောချင်တာက လူတွေက တမန်တော်မြတ် (ﷺ) ကို မထီမဲ့မြင်ပြုပြီး မွတ်စလင်မ်တွေက လမ်းပေါ်ထွက်ပြီး ပြတင်းပေါက်တွေခွဲ၊ တာယာတွေမီးရှို့၊ လူတွေကို ထိခိုက်အောင်လုပ်တဲ့ အဖြစ်အပျက်မျိုးကို မဆိုလိုပါဘူး။ အဲဒါတွေဟာ တမန်တော်မြတ် (ﷺ) အပေါ် ချစ်မြတ်နိုးမှုကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မထီမဲ့မြင်ပြုမှုနဲ့ မှားယွင်းတဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာခံယူချက်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မတို့ဟာ တစ်ခုခုလုပ်ချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်သင့်ပါတယ် – ကျွန်မတို့ရဲ့ အတွင်းစိတ်မှာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်သင့်ပါတယ် – ဒါပေမယ့် ကျွန်မတို့ဟာ တမန်တော်မြတ် (ﷺ) ရဲ့ပုံရိပ်ကို ကိုယ်တော်ရဲ့မွန်မြတ်မှုနဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ မွန်မြတ်တဲ့နည်းလမ်းနဲ့ မြှင့်တင်ချင်ပါတယ်။ ထိုနည်းတူပဲ၊ လူတစ်ယောက်ဟာ သူ့မိသားစုအတွက်လည်း ဂီရာဟ် ခံစားသင့်ပါတယ်၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်စိတ်၊ ဂုဏ်သိက္ခာကာကွယ်လိုစိတ် ရှိသင့်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်က သူမရဲ့ခင်ပွန်းကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သင့်သလို အမျိုးသားတစ်ယောက်ကလည်း သူ့ဇနီးကို ဖိနှိပ်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်ခံရခြင်းမျိုး မရှိစေရန် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သင့်ပါတယ်။
တစ်ယောက်ယောက်က ဒါဟာ ဂုဏ်သိက္ခာကာကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ လူသတ်မှု (honour killings) အကြောင်း ပြောနေတာလား လို့ မေးကောင်းမေးနိုင်ပါတယ်။ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး! ဂုဏ်သိက္ခာကာကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ လူသတ်မှုတွေဟာ အစ္စလာမ်ရဲ့ အမုန်းဆုံးအရာတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) အတွက် ဂုဏ်သိက္ခာမဟုတ်ဘဲ၊ အပြစ်မဲ့ မိန်းကလေးတစ်ဦး သို့မဟုတ် အပြစ်မဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို နာကျင်အောင်လုပ်တာ၊ သို့မဟုတ် အမှားတစ်ခုခုလုပ်မိခဲ့သော အမျိုးသမီး သို့မဟုတ် မိန်းကလေးကိုတောင် ဒီလိုဆိုးရွားလွန်းတဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ထိခိုက်အောင်လုပ်တာဟာ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ရဲ့ အမိန့်တော်ကို အကြီးမားဆုံး ချိုးဖောက်မှုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလူသတ်မှုမျိုးဟာ တမန်တော်ရဲ့ စွန္နဟ်ထဲက မဟုတ်သလို အစ္စလာမ်ထဲကလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဂုဏ်သိက္ခာကာကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ လူသတ်မှုတွေဟာ အစ္စလာမ်နဲ့ မည်သို့မျှ မဆိုင်ဘဲ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) နဲ့ အရှင့်ရဲ့ တမန်တော် (ﷺ) မှ အပခြားတစ်ခုခုက တွန်းအားပေးထားတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) က ကျွန်မတို့ကို ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ပြုမူဆောင်ရွက်ဖို့နဲ့ ကျွန်မတို့ရဲ့ ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ တိုက်တွန်းအားပေးတော်မူပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဟာ သံသယများစွာ မဖြစ်သင့်သလို တစ်ပါးသူကို အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်အောင်လုပ်ခြင်း၊ ယုတ်ညံ့တဲ့ အပြုအမူတွေကို လုပ်ခြင်းမျိုး မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ ထို့အစား၊ ကျွန်မတို့ဟာ မွန်မြတ်တဲ့အရာတွေရဲ့ မြင့်မြတ်မှုကို စောင့်ထိန်းသင့်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) က မြင့်မြတ်စေခဲ့တဲ့အရာတွေရဲ့ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှု၊ လူသားတိုင်းရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) က လူသားတွေကို ပေးအပ်ထားတဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာတွေကို စောင့်ထိန်းရမှာပါ၊ အထူးသဖြင့် ကျွန်မတို့ ချစ်ခင်မြတ်နိုးသူတွေအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) သည် ကောင်းမွန်သည့် ဂုဏ်ယူမှုမျိုးနဲ့ အကာအကွယ်ပေးတဲ့ အားကျမနာလိုမှုကို ချစ်မြတ်နိုးတော်မူပါတယ်။ ဂုဏ်သိက္ခာကို လေးနက်စွာခံစားတတ်ခြင်းဟာ သူတစ်ပါးရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို လေးစားခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။
ယာအလ္လာဟ်၊ ကျွန်တော်မျိုးမတို့အား အကျင့်သီလဖောက်ဖျက်ခြင်းမျိုးဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်သည့် ဂုဏ်သိက္ခာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ကောင်းသောအကျိုးကိစ္စတို့အတွက်သာ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်စွမ်းပေးသနားတော်မူပါ။ အာမီန်း။