အခုကျွန်မတို့ဟာ ရှေ့ရက်တွေကဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အရည်အသွေးတွေထက် ပိုပြီးရှုပ်ထွေးတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ဆွေးနွေးတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးတွေမှာ ကျွန်မတို့ဟာ လူတွေက တရားမျှတမှုနဲ့ မဆက်စပ်လေ့ရှိတဲ့ အရာတွေ၊ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ရဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနဲ့လည်း မဆက်စပ်လေ့ရှိတဲ့ အရာတွေကို အမှန်တကယ် ဆွေးနွေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
တမန်တော်မြတ်မုဟမ္မဒ် (ﷺ) မိန့်တော်မူခဲ့တာက
الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللهِ مِنَ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ ، وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ
“အားကောင်းတဲ့ ယုံကြည်သူဟာ အားနည်းတဲ့ ယုံကြည်သူထက် ပိုကောင်းပြီး အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) က ပိုချစ်တယ်၊ ဒါပေမယ့် သူတို့အားလုံးမှာ ကောင်းခြင်းရှိတယ်။” တမန်တော်မုဟမ္မဒ် (ﷺ) ဟာ သူတို့အားလုံးဟာ ကောင်းမွန်ကြတယ်လို့ ပြောခဲ့တာဟာ တစ်ခါတစ်ရံ ကျွန်မတို့ဟာ တစ်ခုခုမှာ ကောင်းချီးမင်္ဂလာ (ဘရကဟ်) အတိအကျ ဘယ်မှာရှိလဲဆိုတာ မသိလိုက်လို့ပါ။ ဒီဟဒီးဆ်ကို ဖတ်တဲ့သူက “ကျွန်မက အားနည်းတယ်၊ ဒါကလည်း ကျွန်မအပြစ်မဟုတ်ဘူး၊ ကျွန်မမှာ အခြေအနေတချို့ သို့မဟုတ် ကျွန်မကို နောက်ဆုတ်စေတဲ့ အရာတွေ ရှိတယ်” လို့ ပြောနိုင်တာပေါ့။
အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) က စူရာဟ် အလ်-ဟဒီးဒ်မှာ وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَىٰ လို့ မိန့်တော်မူခဲ့ပါတယ်။ ဒါက တမန်တော်မုဟမ္မဒ် (ﷺ) ရဲ့ သက်တမ်းအစောပိုင်းမှာ အစ္စလာမ် ကိုးကွယ်သူတွေနဲ့ နောက်ပိုင်းမှ အစ္စလာမ် ကိုးကွယ်လာသူတွေကို နှိုင်းယှဉ်တာပါ။ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) မိန့်တော်မူတာက – သူတို့အားလုံးမှာ ကတိတော်တွေ ရှိပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် ယေဘုယျအားဖြင့် အားကောင်းတဲ့ ယုံကြည်သူဟာ အားနည်းတဲ့ ယုံကြည်သူထက် အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ဆီမှာ ပိုချစ်ခံရပါတယ်။ တမန်တော်မုဟမ္မဒ် (ﷺ) ကလည်း احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ “သင့်ကို အကျိုးပြုတဲ့အရာကို ရှာဖွေပါ” လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။ وَاسْتَعِنْ بِاللهِ “အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ဆီကနေ သင့်ရဲ့ခွန်အားကို ရှာဖွေပါ”၊ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ဆီက အကူအညီကို ရှာဖွေပါ၊ وَلاَ تَعْجَزْ “ဘယ်တော့မှ စိတ်ပျက်အားလျော့ခြင်း မဖြစ်ပါနဲ့၊ အကယ်၍ သင်နှစ်သက်တာမဟုတ်တဲ့ တစ်ခုခုက သင့်ဆီလာရင် ဒီလိုပဲပြောပါ قَدَرُ اللهِ وَمَا شَاءَ فَعَلَ ‘ဒါ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ရဲ့ စီရင်ချက်ပါ၊ အရှင်မြတ် အလိုရှိတာ ဖြစ်ပျက်လာပါပြီ’။ ‘အကယ်၍’ လို့ မပြောပါနဲ့၊ ဒါက ရှိုင်တွာန်တွေရဲ့ တံခါးကို ဖွင့်ပေးလိုက်တာ ဖြစ်သွားလို့ပါ။”
တမန်တော်မြတ် (ﷺ) ဟာ အရမ်းကျယ်ပြန့်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ခွန်အားအကြောင်း ပြောနေတာပါ။ ဒီအချက်ကို နည်းနည်း အာရုံစိုက်ကြည့်ရအောင်။ အစ္စလာမ်ဘာသာက ကျွန်မတို့ကို မသန့်ရှင်းတဲ့ အရာတွေကနေ မဟုတ်ဘဲ ကျင့်ဝတ်နဲ့ညီတဲ့၊ ကောင်းမွန်တဲ့ နည်းလမ်းတိုင်းကနေ ခွန်အားကို ရှာဖွေဖို့ သင်ပေးထားပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဟာ မာန်မာန ကြီးဖို့၊ မာနထောင်လွှားဖို့ ခွန်အားကို မရှာဖွေကြပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ပိုကျယ်ပြန့်တဲ့ အလွှာမှာ ကောင်းမွန်ပြီး ပိုကြီးမားတဲ့ သက်ရောက်မှုရှိစေဖို့ တကယ်ဆောင်ရွက်နိုင်မယ့် အရာတွေကို လုပ်ဆောင်နိုင်အောင် မိမိစွမ်းရည်ရှိသလို ခွန်အားကို ရှာဖွေကြပါတယ်။ ဒီဟဒီးဆ်ဟာ အီမာန် (ယုံကြည်ခြင်း) ရဲ့ ခွန်အား၊ ယုံကြည်မှုရဲ့ ခွန်အား၊ ခံနိုင်ရည်ရဲ့ ခွန်အား၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ဓာတ်ရဲ့ ခွန်အား စတဲ့ ခွန်အားအမျိုးမျိုးအကြောင်း ပြောနေတာပါ။ ဒါဟာ အရာများစွာကို လွှမ်းခြုံထားပြီး တမန်တော်မုဟမ္မဒ် (ﷺ) က ကျွန်မတို့ရဲ့ ယုံကြည်မှုက ကျွန်မတို့ကို ဘယ်လို အသိပညာပေးပြီး စွမ်းရည်မြှင့်တင်ပေးသလဲဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် وَلاَ تَعْجَزْ “ဘယ်တော့မှ စိတ်ပျက်အားလျော့ခြင်း မဖြစ်နဲ့” ဆိုတာဟာ ကျွန်မတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မတ်ခြင်း၊ ကြီးထွားဖို့ ကြိုးစားခြင်း၊ တစ်ဦးချင်းအနေနဲ့ရော အသိုင်းအဝိုင်းအနေနဲ့ပါ စွမ်းရည်ပြည့်ဝတဲ့ အနေအထားကို ရောက်ဖို့ ကြိုးစားခြင်းအကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ တမန်တော်မုဟမ္မဒ် (ﷺ) ကြီးမှ “အပေါ်လက်ဟာ အောက်လက်ထက် ပိုကောင်းတယ်” လို့ မိန့်တော်မူခဲ့ပါတယ်။ ပေးကမ်းတဲ့လက်ဟာ လက်ခံတဲ့လက်ထက် ပိုကောင်းတယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။
အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) က ကျမ်းမြတ်ကုရ်အာန်မှာ အသိုင်းအဝိုင်းအနေနဲ့ وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ “အင်အားရှိသမျှနဲ့ သင်တို့ကိုယ်သင်တို့ ပြင်ဆင်ကြ၊ သင်တို့ရဲ့ခွန်အားကို ပြသကြ” လို့ မိန့်ကြားတာဖြစ်လို့ ကျွန်မတို့ဟာ တကယ်တမ်း ဒီအရည်အသွေးတွေကို လုပ်ဆောင်နိုင်မယ့် အနေအထားတစ်ခုမှာ ရှိဖို့ ကြိုးစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရင်ဆောင်းပါးတွေကို ပြန်စဉ်းစားရင် ကျွန်မတို့ဟာ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ချစ်မြတ်နိုးဆုံးသော လူသားတွေနဲ့ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို လုပ်သူတွေအကြောင်း ပြောခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ စိတ်ခံစားမှုအရ ထိခိုက်လွယ်နေတဲ့ သူတွေကို ကူညီနိုင်ဖို့ ကျွန်မတို့ဟာ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ခွန်အားရှိတဲ့ အနေအထားမှာ ရှိရပါမယ်။ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထောက်ပံ့ဖို့ အခက်အခဲရှိနေတဲ့ သူတွေကို ကူညီပံ့ပိုးပေးနိုင်ဖို့၊ တစ်ယောက်ယောက်ရဲ့ အကြွေးကို ရှင်းပေးနိုင်ဖို့ ကျွန်မတို့ဟာ ဘဏ္ဍာရေးခွန်အား ရှိတဲ့ အနေအထားမှာ ရှိရပါမယ်။ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) အလွန်နှစ်သက်တဲ့ အလုပ်အချို့ဟာ ကျွန်မတို့ကို အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ရဲ့ အလှပဆုံး ဂုဏ်တော်တွေကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ဖို့ ခွန်အားရှိတဲ့ အနေအထားမှာ ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ဟာ ကျွန်မတို့ကို အားနည်းတဲ့၊ အရှုံးပေးတဲ့၊ ချည့်နဲ့တဲ့ လူတွေဖြစ်စေချင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီမှာဆိုရင် ဒီအယူအဆဟာ တဝက္ကုလ် (အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) အပေါ် ယုံကြည်အားထားခြင်း) နဲ့ လှပစွာ ဆက်နွယ်နေပါတယ်။ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) အပေါ် ယုံကြည်အားထားမှုက ကျွန်မတို့ကို မစွမ်းဆောင်နိုင်အောင် မလုပ်သင့်ပါဘူး။ တမန်တော်မုဟမ္မဒ် (ﷺ) ဟာ وَلاَ تَعْجَزْ “ဘယ်တော့မှ စိတ်ပျက်အားလျော့ခြင်း မဖြစ်ပါနဲ့” လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်တော့မှ အရှုံးပေးတဲ့သူ မဖြစ်ပါနဲ့၊ ရှုံးနိမ့်ဟန်ပြတဲ့သူ မဖြစ်ပါနဲ့။ ဒါ့အစား အမြဲတမ်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မတ်ထူပါ၊ အမြဲတမ်း လက်ခံသူထက် ပေးကမ်းသူ ဖြစ်ဖို့ ကြိုးစားပါ၊ အမြဲတမ်း နှစ်သိမ့်မှုခံယူသူထက် နှစ်သိမ့်မှုပေးသူ ဖြစ်ဖို့ ကြိုးစားပါ။ ဒါက ကျွန်မတို့ကို အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ချစ်ခင်စေတဲ့အရာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ထပ်ပြောချင်တာက وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ “လူတိုင်းမှာ သူ့ရဲ့ကောင်းချီးမင်္ဂလာ ရှိတယ်”၊ ဒါကြောင့် သင့်အခြေအနေထက် ကျော်လွန်တဲ့အရာတစ်ခုခုမှာ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) က သင့်ကို မုန်းတာကြောင့်လို့ သို့မဟုတ် သင်ဟာ အဲဒီအနေအထားကို ရောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ မထင်ပါနဲ့။ ဒါဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်မှုအတွင်းမှာ ရှိတဲ့အရာကို ဆိုလိုတာပါ၊ ကျွန်မတို့ စမ်းသပ်ခံရတဲ့အရာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။
ကျွန်မတို့ဟာ အလ္လာဟ် (سبحانه وتعالى) ကို ကျွန်မတို့ကို ဖြစ်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းတိုင်းနဲ့ ခွန်အားရှိအောင် ပြုလုပ်ပေးဖို့ ဆုတောင်းပါတယ်။
ယာအလ္လာဟ်၊ ကျွန်တော်မျိုးမတို့ရဲ့ ယုံကြည်မှု၊ ခန္ဓာကိုယ်၊ စိတ်ဓာတ်၊ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု၊ ဉာဏ်ပညာ၊ အသိပညာ၊ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်မှု၊ နဲ့ ဟဒီးဆ်တော်ထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ အရာအားလုံးမှာပါ ခွန်အားကို ချီးမြှင့်ပေးသနားတော်မူပါ။ ကျွန်မရဲ့ခွန်အားတွေကို ကောင်းမွန်တဲ့အရာတွေအတွက် အသုံးပြုနိုင်ခွင့်ကို လည်း ချီးမြှင့်ပေးသနားတော်မူပါ။ အာမီန်း။